Markanız İçin Doğru Alan Adı Seçmenin Kuralları
· MağazaX
Bir markanın adı çoğu zaman ilk kez bir tarayıcının adres çubuğunda, bir kartvizitte ya da bir sosyal medya profilinde görülür. Alan adı, müşterinin aklında kalan ilk izdir. Yanlış seçilmiş bir alan adı, yıllarca yazım hatalarıyla, karışıklıklarla ve hatta hukuki sorunlarla uğraşmanıza neden olabilir. Doğru seçilmiş bir ad ise reklamdan e-postaya kadar her temas noktasında işinizi kolaylaştırır. Bu yazıda, Türkiye'de bir marka ya da işletme kurarken alan adı seçiminde dikkat etmeniz gereken temel kuralları bir araya getirdik.
Kısa ve akılda kalıcı olsun
Alan adı ne kadar kısa olursa yazması, hatırlaması ve paylaşması o kadar kolay olur. Birden fazla kelimeden oluşan uzun adlar mobil cihazlarda yazım hatasına açıktır; logo, ambalaj veya tabela gibi dar alanlarda kullanılmaları da zorlaşır. Kesin bir karakter sınırı yoktur; ancak kısa kök kelimeler ve derli toplu bileşik adlar genellikle avantajlıdır.
Kısalık tek başına yeterli değildir. Anlamsız bir harf dizisi kısa olsa da akılda kalmaz. İdeal olan, kısa olmasının yanında bir çağrışım taşıyan, sektörünüzü ya da vaat ettiğiniz değeri sezdiren bir addır. Örneğin bir kelimenin sonuna eklenen tek bir harf, sıradan bir kelimeyi ayırt edici bir markaya dönüştürebilir.
Telaffuz ve yazım testi
İyi bir alan adı, duyulduğu gibi yazılabilen addır. Basit bir test yapabilirsiniz: Alan adınızı birine telefonda söyleyin ve harf harf kodlamanıza gerek kalmadan doğru yazıp yazamadığına bakın. Karşınızdaki kişi "Tireli mi, rakamla mı, sonunda s var mı?" gibi sorular soruyorsa, o ad müşterilerinizi de zorlayacaktır.
- Tire ve rakamlardan kaçının: Sözlü iletişimde açıklama gerektirir ve kolayca unutulur.
- Çift harflere ve benzer seslere dikkat edin: Bunlar yazım hatalarını artırır.
- Farklı okunabilecek birleşimleri kontrol edin: Kelimeler bitişik yazıldığında istenmeyen bir anlam ya da okunuş ortaya çıkabilir. Adı yüksek sesle söyleyin ve birkaç kişiye okutun.
Türkçe karakter sorunu
Türkçede ç, ğ, ı, ö, ş ve ü gibi harfler bulunur. Teknik olarak bu karakterleri içeren alan adları, yani uluslararasılaştırılmış alan adları (IDN), kaydedilebilir; bu adlar arka planda "xn--" ile başlayan Punycode biçimine dönüştürülür. Ancak pratikte bazı sorunlar ortaya çıkar: Bazı tarayıcılar ve uygulamalar adı bu kodlanmış hâliyle gösterebilir, e-posta adreslerinde uyumluluk sorunları yaşanabilir ve yabancı klavyelerde bu harfleri yazmak zordur.
Bu nedenle Türkiye'de pek çok marka, Türkçe karakterleri İngiliz alfabesindeki karşılıklarıyla yazar: "çiçek" yerine "cicek", "sağlık" yerine "saglik", "gökkuşağı" yerine "gokkusagi" gibi. Burada dikkat edilmesi gereken nokta, dönüştürülmüş hâlin tek ve doğal bir biçimde okunmasıdır. Bazı kelimeler Türkçe karakterleri kaldırıldığında başka bir kelimeye benzeyebilir ya da anlamı belirsizleşebilir. Bütçeniz uygunsa Türkçe karakterli sürümü de kaydedip ana adresinize yönlendirmek, kullanıcıların her iki yazımla da size ulaşmasını sağlar.
Marka tescili ve hak kontrolü
Bir alan adını kaydedebilmeniz, o adı ticari olarak kullanma hakkına sahip olduğunuz anlamına gelmez. Başkasına ait tescilli bir markayı ya da ona çok benzeyen bir adı kullanmak, hem marka hukuku hem de alan adı uyuşmazlık süreçleri açısından risk doğurur. Uluslararası alanda ICANN'in benimsediği UDRP gibi uyuşmazlık politikaları, kötü niyetle kaydedildiği ve kullanıldığı tespit edilen bir alan adının marka sahibine devredilmesiyle sonuçlanabilir.
Alan adınızı kesinleştirmeden önce şu adımları atmanız faydalı olur:
- Türk Patent ve Marka Kurumu'nun çevrim içi marka araştırma hizmetinde, faaliyet gösterdiğiniz sınıflardaki benzer adları kontrol edin.
- Yurt dışında faaliyet göstermeyi planlıyorsanız uluslararası marka veri tabanlarında da arama yapın.
- Arama motorlarında ve sosyal medyada aynı ya da çok benzer adla faaliyet gösteren bir işletme olup olmadığına bakın.
- Gerekirse bir marka vekilinden ya da avukattan görüş alın ve kendi markanızı tescil ettirmeyi değerlendirin.
Neden hâlâ .com?
Bugün yüzlerce farklı alan adı uzantısı bulunsa da .com, dünya genelinde en tanınan ve insanların alışkanlıkla yazdığı uzantı olmayı sürdürüyor. Pek çok kişi bir marka adını duyduğunda adresin sonuna kendiliğinden .com ekler. Bu yüzden başka bir uzantı seçtiğinizde, aynı adın .com sürümünü kullanan bir siteye ziyaretçi ve e-posta kaptırma riskiyle karşılaşabilirsiniz.
Türkiye'ye özgü .com.tr ve .tr uzantıları da yerel güven açısından değerli seçeneklerdir. Yurt dışına açılma ihtimaliniz varsa ya da markanızı uluslararası bir kimlikle konumlandırmak istiyorsanız, .com sürümünün sizde olması uzun vadede önemli bir avantajdır. Mümkünse hem .com hem de ülke uzantısını kaydetmek, markanızı taklitlere karşı da korur.
Hazır bir premium alan adını değerlendirmek
Kısa ve anlamlı .com adlarının pek çoğu yıllar önce kaydedilmiştir. Bu yüzden birçok işletme, sıfırdan bir ad türetmek yerine daha önce kaydedilmiş bir premium alan adını satın alır. Böyle bir adı alırken WHOIS veya RDAP sorgusuyla kayıt bilgilerini, alan adının geçmişte nasıl kullanıldığını ve gerçekten satıcının kontrolünde olup olmadığını incelemek önemlidir. Ödemede güvenilir bir emanet (escrow) hizmeti kullanmak, ücretin ancak alan adı hesabınıza geçtikten sonra satıcıya aktarılmasını sağlayarak iki tarafı da korur. Devir işlemi ya aynı kayıt firması içinde hesaptan hesaba aktarım (push) ile ya da yetki kodu (auth/EPP kodu) kullanılarak başka bir kayıt firmasına transfer yoluyla yapılır. ICANN kurallarına göre yeni kaydedilmiş ya da yakın zamanda transfer edilmiş bir alan adı genellikle 60 gün boyunca başka bir kayıt firmasına taşınamaz; bu süreyi planlarınıza dahil edin.
Doğru alan adı; kısa, kolay söylenen, tek biçimde yazılan, hukuki açıdan temiz ve tercihen .com uzantılı bir addır. Türkçe kelimelerden türetilmiş, markalaşmaya uygun premium .com adlarını görmek için MağazaX portföyüne göz atabilir, beğendiğiniz alan adının sayfasından teklif gönderebilirsiniz.